Dysza Venturiego – kluczowe informacje

Dysza Venturiego (nazywana też zwężką Venturiego, dyszą przepływową lub Venturi nozzle) to element instalacji przepływowej, który wykorzystuje zasadę zmian ciśnienia i prędkości płynu podczas przepływu przez zwężone gardło. Jej nazwa pochodzi od włoskiego fizyka Giovanniego Battisty Venturiego – twórcy zjawiska, znanego jako efekt Venturiego.

Zasada działania dyszy Venturiego

Zasada działania dyszy Venturiego opiera się na fundamentalnej fizyce przepływów: gdy ciecz lub gaz przepływa przez rurę o zmiennej średnicy, jego prędkość wzrasta w miejscu zwężenia, a ciśnienie statyczne maleje. Ten spadek ciśnienia generuje podciśnienie, które może być wykorzystane do zasysania dodatkowego medium lub do mieszania substancji bez użycia ruchomych części.

W praktyce element ten składa się z trzech sekcji:

  1. sekcja zbieżna – zmniejszająca średnicę przepływu,

  2. gardło (najwęższy punkt) – miejsce największej prędkości i najniższego ciśnienia,

  3. sekcja rozprężna – sprzyjająca odbudowie ciśnienia.

Dlaczego zjawisko Venturiego jest ważne?

Efekt Venturiego tworzy różnicę ciśnienia, która może być wykorzystana do:

- tworzenia podciśnienia i zasysania innego medium (np. gazu do strumienia cieczy),

- pomiaru przepływu cieczy lub gazów w instalacjach przemysłowych,

- mieszania i napowietrzania substancji bez dodatkowych pomp.

Praktyczne zastosowania dysz Venturiego

Dysze Venturiego mają szerokie zastosowanie w przemyśle i technice:

1. Systemy pomiaru przepływu (Venturi flow meters)
Dysze Venturiego są używane jako elementy przepływomierzy różnicowych, które umożliwiają dokładne odczyty przepływu gazów i cieczy w rurociągach – przy minimalnej stracie ciśnienia.

2. Eductory i pompy Venturi
W urządzeniach typu eduktor (zwanych także Venturi pump lub jet pump) dysza wykorzystuje przepływ wysokociśnieniowy do generowania podciśnienia, które zasysa i transportuje inne media (ciecze, gazy, zawiesiny) – wszystko bez ruchomych części.

3. Napowietrzanie i mieszanie cieczy
Dysze Venturiego są stosowane do napowietrzania wody (np. w procesach uzdatniania), mieszania gazów z cieczami czy do efektywnego rozpraszania substancji w instalacjach przemysłowych.

4. Aplikacje w układach próżniowych i odsysaniu
W układach próżniowych lub w urządzeniach odciągowych dysze Venturiego generują podciśnienie, które może być wykorzystywane np. do transportu cząstek, odsysania powietrza lub gazów z przestrzeni roboczych.

Zalety dysz Venturiego

- Brak ruchomych elementów – wysoka trwałość i niskie koszty eksploatacji.
- Niska strata ciśnienia w instalacji w porównaniu z innymi ograniczeniami przepływu.
- Wszechstronne zastosowania w mieszaniu, pomiarze i transportowaniu mediów.
- Możliwość pracy zarówno z cieczami, jak i gazami.

 

<<< Powrót do listy artykułów